Kibertəhlükəsizlik dünyasına addım atmaq istəyən hər kəsin qarşısına ilk günlərdən iki rəng çıxır: Qırmızı (Red Team) və Mavi (Blue Team).
Filmlərdə və mediada həmişə sistemləri sındıran, qara ekranda sürətlə kod yazan "Hakerləri" (Red Team) görürük deyə, çox adamda belə bir qorxu yaranır: "Mən sistemləri qorumaq (Mavi komandada işləmək) istəyirəm. Amma bunun üçün əvvəlcə peşəkar haker kimi hücum etməyi bilməyim şərtdirmi?"
Gəlin bu mifi qıraq və kiber dünyanın reallıqlarına baxaq.
Qısa Cavab: Şərt deyil, amma...
Birbaşa Blue Team (Kiber Müdafiə) sahəsindən başlamaq tamamilə mümkündür. Sizdən sıfırdan qəliz viruslar yazmaq və ya mürəkkəb hücum ssenariləri qurmaq tələb olunmur. Sizin əsas işiniz qala divarlarını (sistemləri) möhkəmləndirmək, hərəkəti izləmək və anormallıqları aşkar etməkdir.
Bunun üçün əsasən Şəbəkə (Networking), Əməliyyat sistemləri (Linux/Windows) və Təhlükəsizlik divarlarının (Firewall, SIEM) necə işlədiyini bilməlisiniz.
Lakin burada çox vacib bir "AMMA" var:
"Oğrunu tutmaq üçün, oğru kimi düşünməlisən"
İngilislərin məşhur bir sözü var: "To catch a thief, you must think like a thief".
Əgər siz sadəcə Blue Team alətlərini öyrənsəniz, yaxşı bir mütəxəssis ola bilərsiniz. Lakin mükəmməl bir mütəxəssis olmaq istəyirsinizsə, qarşı tərəfin (Red Team) necə hücum etdiyinin məntiqini anlamalısınız.
Təsəvvür edin ki, siz bir qapıya dünyanın ən bahalı qıfılını quraşdırırsınız (Blue Team). Amma oğrunun o qıfılı bir tel parçası ilə necə asanlıqla aça bildiyini (Red Team) görməmisiniz. O hücum texnikasını görmədən, qurduğunuz müdafiənin nə qədər etibarlı olduğunu əsla bilə bilməzsiniz.
Hücumçuların hansı boşluqları axtardığını, sistemə necə sızdığını (məsələn, Phishing, SQL Injection, Ransomware) başa düşdüyünüz zaman, qurduğunuz müdafiə xətti də bir o qədər keçilməz olur.
Bəs necə öyrənməli? (Texnoera Metodu)
Bu iki sahəni bir-birindən tamamilə qoparmaq düzgün deyil. Karyeranıza Blue Team (Müdafiə), yoxsa Red Team (Hücum) kimi davam edəcəyinizdən asılı olmayaraq, təməldə hər ikisinin məntiqini görməlisiniz. Sənayedə buna "Purple Team" (Bənövşəyi komanda) yanaşması deyilir — həm hücumu, həm də müdafiəni anlayan hibrid düşüncə tərzi.
Məhz buna görə də Texnoera Academy-də Kibertəhlükəsizlik tədrisi praktiki laboratoriyalar üzərində qurulur. Tələbələrimiz əvvəlcə sistemlərə necə sızıldığını (hücum simulyasiyalarını) real mühitdə görür, daha sonra isə eyni hücumların qarşısını almaq üçün ən müasir müdafiə sistemlərini konfiqurasiya edirlər.
Nəticədə siz əzbərçi deyil, hər iki tərəfin psixologiyasını anlayan, əmək bazarının axtardığı "Bənövşəyi" zəkaya sahib kiber mütəxəssis kimi məzun olursunuz.
Hansı rəngi seçməyinizdən asılı olmayaraq, təhlükəsizlik dünyasında yeriniz həmişə var!